Menu Content/Inhalt

Spis treści

 

 

 

AMERYKAŃSKA EDYCJA „MODERN GORDON-BENNETT BALON RACE”

Idea rozgrywania zawodów o puchar im J. Gordon Bennetta odżyła po 40 latach w Stanach Zjednoczonych. Polska na której spoczywał obowiązek organizacji zawodów które odwołano na skutek wojny, tego tematu nie podejmowała. Już wprawdzie sport balonowy zaczął się w Polsce od roku 1958 jakoś rozwijać, na stanie w Aeroklubach były balony, ale na przeszkodzie dalej stały nieprzychylne takim zawodom „wschodnie” wiatry.

Amerykanie w roku 1979 podjęli się organizacji zawodów balonowych pod starą nazwą „GORDON BENNETT” zmieniając regulamin zawodów i tym samym popadając w konflikt z FAI, który trwał przez wiele lat. Amerykańska edycja zawodów dopuszczała bowiem do startu balony gazowe, jednak zawody były rozgrywane niezgodnie z regulaminem ustanowionym przez Gordon Bennetta. Zaczął się okres rozgrywania zawodów w USA które nie posiadają numeracji nawiązującej do już rozegranych zawodów. Późniejsze różne konferencje, uzgodnienia pomiędzy FAI i działaczami z USA zaowocowały kontynuacją zawodów „regulaminowych”, ale jeszcze przez parę lat odbywały się dwie edycje zawodów.

Od roku 1983 pod patronatem FAI rozpoczęto kontynuację przerwanych przez wojnę zawodów, przy zachowaniu ciągłości ich numeracji.

W tej części artykułu zostanie omówiona amerykańska edycja zawodów i nasze polskie uczestnictwo w tych zawodach.

Pierwsze zawody na terenie USA rozegrano 26 maja 1979 roku. Na starcie w Long Beach w Kalifornii są załogi z dziewięciu państw startujące na 17 balonach. Wśród nich jest również załoga polska w składzie Stefan Makne i Gromosław Czempiński która startowała na balonie SP-BZM ,,POLONEZ II”. Załoga nasza zajęła 16 miejsce. Przewiezione przez niektóre załogi przesyłki pocztowe stemplowano dodatkowym stempelkiem odbijanym w kolorze czarnym, zielonym lub czerwonym. Z okazji zawodów nie stosowano okolicznościowego stempla pocztowego.

Nasza załoga stosowała na przesyłkach pamiątkowych dodatkowy stempel okrągły oraz dwa podłużne o treści: GORDON BENNETT oraz  BALON „POLONEZ” którymi stemplowano przesyłki pocztowe. Z okazji zawodów stosowano również nalepki balonowe. Szereg przesyłek pamiątkowych przygotowano we współpracy z Polish Philatelic and Numismatic Society w Los Angeles. Nasza załoga reklamowała w tych zawodach samochód FSO ,,Polonez” używając do tego celu widokówek przedstawiających ten samochód. FSO które sponsorowało budowę balonu i wyjazd ekipy do USA. Polskie przesyłki są spotykane z datami 29 i 30 maja 1979 r.

Opis zawodów a także przesyłki przewiezione w czasie trwania  pierwszych zawodów na terenie USA opisałem i pokazałem w rozdziale „Ciekawostki” w menu witryny na stronie 10.

Następne zawody rozegrano 26 kwietnia 1980 roku w Fountain Valley w Kalifornii. Był to rok w którym rozgrywano Igrzyska XXII Letniej Olimpiady w Moskwie. Na starcie do zawodów balonowych nie stanęli zawodnicy polscy. Była to sprawa polityczna związana z bojkotem przez USA olimpiady w Moskwie. Jednak na starcie stanęło dwanaście załóg reprezentujących sześć państw. Organizatorzy przygotowali specjalne koperty dla „poczty balonowej”. Znane są przesyłki przewiezione przez załogi balonów USA  i Szwajcarii.

clip

clip 2

 W roku 1981 przystąpiono w USA do rozegrania jubileuszowych zawodów balonowych o puchar im. J.Gordon Bennetta. Na starcie do zawodów 25 kwietnia w Fountain Valley stanęły załogi pięciu państw startujące na jedenastu balonach. Zabrakło jednak załogi polskiej. Znane są przesyłki balonowe przewiezione przez załogi USA i Szwajcarii.

clip 3

clip 4

clip 5

clip 6

1982 - następne zawody w Fountain Valley w Kalifornii. Na starcie stanęły załogi 4 państw na ośmiu balonach. Nie zgłoszono do zawodów załogi polskiej. Stosowano stempel okolicznościowy oraz okolicznościową kopertę wydaną z okazji zawodów.

Znane są przesyłki przewiezione przez niektóre załogi balonowe.

Z każdych zresztą zawodów było 80-100% załóg co wiozły pocztę. Wystarczy spojrzeć na zachodnie biuletyny czy strony internetowe. W niektórych numerach można znaleźć zdjęcia odznak balonowych, poczty balonowej, porcelany, zdjęć itp. Tam się bawią tym sportem. Zawsze jedynie gdzie by to nie było nasi zawodnicy odstają od reszty

clip 7

 


 

 

 

W roku 1983 zainaugurowano oficjalną wersję zawodów w Paryżu. Tym razem zawody organizowano według regulaminu FAI nadając im kolejną numerację  27. Zawodów o Puchar im Gordon Bennetta. W Stanach Zjednoczonych w tym roku zawodów nie rozegrano.

Zawody te w miarę dokładnie opisałem w rozdziale „Przygody Makne” w menu witryny, na stronie „Gordon Bennett 1983" jedna z przygód Pana Stefana Makne.

Rok 1984 - w USA zorganizowano bliźniacze zawody ale pod nową nazwą: ,,MODERN GORDON BENNETT - BALLOON RACE"” i pod tą nazwą będą się odbywały w USA zawody w następnych latach. W Palm Springs w Kalifornii na starcie do zawodów stanęło dziewięć załóg z czterech państw. Znane są przesyłki przewiezione przez załogi niektórych balonów.

 clip 8

clip 9

clip 10

W roku 1985 zawody rozgrywano w Palm Springs w dniu 4 maja. Startowało osiem załóg balonowych z czterech państw. Również i tym razem bez załogi polskiej. Znane są przesyłki balonowe.

clip 11

Rok 1986. Ponownie w Palm Springs spotkanie załóg balonowych. Dnia 3 maja na starcie stanęły załogi czterech państw na sześciu balonach. Organizatorzy i Polonia spodziewali się przyjazdu ekipy polskiej. Byli nawet zgłoszeni zawodnicy Stefan Makne i Hieronim Kosmowski. Przygotowano stempel pokładowy balonu i inne wydawnictwa.

clip 12

clip 13

clip 14

Poniżej stempel okolicznościowy z 1986 roku przystawiony na kartce, gdzie jej przednią część stanowi ilustracja z zawodów Gordon Bennetta z 1909 roku, które odbyły się w Zurychu. Charakterystycznym polskim akcentem tych zawodów było lądowanie w Polsce.
Zwycięzca Edgar W. Mix (USA) oraz Andree Roussel na „gazowcu” „America II” w 35 godzin i 7 minut przebyli odległość 1121,11 km lądując w Ostrołęce w Polsce (na północny wschód od Warszawy).

clip 15

Druga strona kartki ze stemplem z 1986 roku.

clip 16

Kilka ujęć ze startu balonów w 1909 roku.

clip 17

clip 18

clip 19

clip 20

W roku 1987 rozegrano ponownie zawody w Palm Springs w dniu 9 maja, również bez załogi polskiej. Znane są przesyłki poczty balonowej. Już z nazwy imprezy zniknął napis: GORDON BENNETT.


Ogólnie podsumowując powyższe zawody można stwierdzić, że są to zawody jako takie nieuznane przez FAI co nie zmniejsza wartości walorów i przesyłek przewiezionych w czasie tych zawodów.


Międzynarodowa Komisja Balonowa i Międzynarodowa Federacja Lotnicza w czasie konferencji w Paryżu w 1985 roku zajęła stanowisko w sprawie nielegalnej nazwy „Zawody o Puchar Gor­dona Bennetta”.


Pan Jerzy Czerniawski na łamach „Skrzydlatej Polski” nr 198 tak relacjonuje przebieg konferencji z Paryża:


28 i 29 marca br. odbyło się w Paryżu posiedzenie Międzynarodowej Komisji Balonowej (CIA) Międzynarodowej Federacji Lotniczej (FAI). Ze względu na szeroki wachlarz problemów poruszanych w trakcie obrad  ograniczę się do przedstawienia spraw najbardziej interesujących.

Posiedzenie rozpoczęło się uhono­rowaniem minutą ciszy śmierci wybitnego pilota balonowego, Ame­rykanina Bena Abruzzo. który zgi­nął tragicznie w katastrofie samo­lotowej w USA, na początku br. Był członkiem załogi pierwszego udanego lotu balonem przez Atlantyk i dowódcą pierwszego lotu przez Pacyfik. Aktualnie do niego nale­żą absolutne rekordy lotów balonowych, czasowe i odległościowe. Ben Abruzzo za zasługi w sporcie balonowym był odznaczony przez FAI dyplomem Montgolfiera oraz Złotym Medalem przez Kongres USA.

Po krótkiej dyskusji, na początku obrad komisja wystąpiła z wnio­skiem o włączenie sportu balono­wego do  dyscyplin olimpijskich. Do tej pory FAI wytypowała sporty spadochronowy i lotniowy. Sport szybowcowy, w przypadku pozy­tywnej opinii Komisji -Szybowcowej (CIVV). ma również szansę nomi­nacji. Gdyby Komitet Olimpijski, na wniosek FAI, wyraził zgodę to wymienione sporty lotnicze weszły­by w poczet sportów olimpijskich na Olimpiadzie 1992.

Jedną z imprez najbardziej inte­resujących Polskę w br. są nie­wątpliwie 29. Międzynarodowe Za­wody  Balonowe o nagrodę  im. Gor­dona  Bennetta, które odbędą się w dniach 27-30 września 1985 w Genewie w Szwajcarii. Tym bar­dziej że, szwajcarska firma Solco Basel również w tym roku zade­klarowała sfinansowanie startu dwóch polskich załóg w tych zawo­dach. Dr Ernest Iselin, ubiegłorocz­ny i tegoroczny dyrektor tych za­wodów, - poinformował o przygoto­waniach do imprezy. Jedyną zmia­ną w nowym regulaminie jest wy­móg, by przynajmniej jeden z pi­lotów każdej załogi wykazywał się znajomością języka angielskiego. W roku ubiegłym wystąpiły bowiem poważne trudności w łączności ze służbą kontroli ruchu lotniczego.

Komisja dosyć dużo uwagi po­święciła nielegalnemu używaniu w USA nazwy Zawody o Puchar Gor­dona Bennetta. W stanie Kalifor­nia Tom Heinsheimer corocznie od 1979 organizuje zawody pod tą wła­śnie nazwą. FAI, nie może uznać tych zawodów, gdyż są one rozgry­wane niezgodnie z regulaminem, ustanowionym przez Gordona Ben­netta. Dr Ernest Iselin apelował pisemnie do Toma Heinsheimera o zaprzestanie używania tej nazwy, lecz otrzymał odpowiedź negatywną. Tom Heinsheimer twierdzi, iż po­siada zgodę rodziny słynnego Jamesa Gordona Bennetta na używa­nie tej nazwy. Amerykańska Fe­deracja Balonowa (BFA) w celu odciągnięcia pilotów od tych zawo­dów organizuje w tym samym cza­sie w Kalifornii imprezę o nazwie Memorial Trophv Max Anderson i Don Ida, rozgrywaną na zasadach zawodów o nagrodę im. Gordona Bennetta. Komisja wystosowała apel do wszystkich pilotów balonowych by nie brali udziału w zawodach, organizowanych przez, Toma Heins­heimera.

Inną bardzo poważną imprezą, w której został zgłoszony start pol­skiej załogi będą 7. Mistrzostwa Świata Balonów na Ogrzane Po­wietrze w Battle Creck (USA), w terminie 12-21 lipca 1985. Jako pilot proponowany jest Stefan Makne. Mistrzostwa organizacyjnie są już przygotowane. Komisja za­twierdziła regulamin i skład jury. Polska  załoga wystartowałaby na balonie „SP-BZI Tadeusz Kościusz­ko”, który zostanie przekazany Aero­klubowi PRL przez Harveya Hub­bena.


Inne imprezy zaplanowane na lata przyszłe i omawiane w trakcie obrad to:


- 4. Mistrzostwa Świata Balonów Ga­zowych - 8-16 listopada 1966, Phoenix w Arizonie (USA). Przypuszczalny koszt udziału – ok. 500 dolarów USA (2 dwu­osobowe pokoje, wyżywienie i koszt gazu). Dodatkowo należy się liczyć z kosztami transportu. Regulamin będzie zatwierdzony dopiero w przyszłym ro­ku. Przypuszcza się, że będzie to lot na odległość, z wymogiem wykonania kilku zadań;
- 5.  Mistrzostwa Europy Balonów na Ogrzane Powietrze - Stubenberg (Austria) - 13-20 września 1986. Koszt ­ok. 10-12 tysięcy szylingów;
- 6. Mistrzostwa Świata Balonów na Ogrzane Powietrze -, Stubenberg (Austria) - 1987, oparte one będą na doświadczeniach wspomnianych wyżej mistrzostw Europy.

Dość dużo czasu zajęło omówienie standardowych Regulaminów imprez typu mistrzostwa świata lub kontynentu. Projekty zostały opra­cowane przez Podkomisję Sportową. Co do standaryzacji przepisów, naj­więcej obiekcji mieli delegaci Sta­nów Zjednoczonych. Wydaje się, że latanie na balonach w USA rzą­dzi się trochę innymi prawami niż w Europie. Stąd też parę razy w czasie obrad komisji dochodziło do różnic poglądów. Planuje się za­twierdzenie regulaminów standar­dowych na następnym posiedzeniu komisji.


W imieniu. Aeroklubu PRL zgło­siłem kandydaturę Polski do zorga­nizowania 6. Mistrzostw Europy Ba­lonów na Ogrzane Powietrze w Lesznie, w 1988. Muszę przyznać, że nasza propozycja była niemałym zaskoczeniem i spotkała się z przyjaznymi oddźwiękami. Kilku de­legatów,  którzy już byli przy innych okazjach w Lesznie, bardzo pozytywnie wyrażało się o warun­kach rozegrania takiej imprezy. Było także wiele pytań o szczegóły, które jednak będą mogły być opra­cowane dopiero na następne posie­dzenie. Po zakończeniu obrad swoimi doświadczeniami organiza­cyjnymi podzielili się ze mną organizatorzy 4. Mistrzostw Europy w 1984 - delegaci Wielkiej Brytanii. Po szczegółowym przygotowaniu proponowanych mistrzostw w Lesz­nie, będą one mogły być zatwier­dzone w przyszłym roku. 

Japonia zgłosiła propozycję zorganizowania Mistrzostw Świata Ba­lonów na Ogrzane Powietrze w mieście Saga, w 1989. Jednak ze względu na zbyt odległy termin, propozycja będzie rozpatrzona w roku przyszłym. Według delegata Austrii, Jo Starkbauma, miejscowość  Saga i okolice posiadają ko­rzystne warunki do lotów balono­wych. Trudnością jest natomiast nawigacja dla pilotów i kierowców samochodów obsługi, ze względu na japońskie napisy na mapach i tablicach informacyjnych. 

Komisja przyznała Dyplomy Montgolfiera za najlepsze osiągnięcia w sporcie balonowym w 1984:
-  balony gazowe - JOJO MAES (RFN), za wykonanie 51 lotów w czasie łącznym 408 h 58 min. i po­konanie łącznego dystansu 10800 km. Przeciętna dla jednego lotu ­ 211,77 km w czasie 8 h 02 min. Porównajmy to z  naszymi lotami w wyznaczonych strefach balono­wych, gdzie na ogół nie ma możli­wości wykonania lotu dłuższego niż 50 km. Jojo Maes jest pilotem ba­lonowym od ponad 12 lat. W la­tach poprzednich osiągał podobne rezultaty. Wykonał on ponad 600 lotów. Z zawodu jest architektem. Kontrkandydatem był Joe Kittinger z USA, który pokonał po raz pierw­szy samotnie Atlantyk. Ale był już on rok wcześniej odznaczony Dy­plomem Montgolfiera, również za rekordowo długi, solowy lot w USA;
-  balony na ogrzane powietrze­ - JOHN PETREHN (USA). 17-19. stycznia 1984 ustanowił on rekordy świata odległości i czasu przelotu dla balonów typu AX-7, AX-8 i AX-9. W czasie 24 h 11 min 54 s pokonał dystans 851;328 km. W swoim balonie zastosował nowocze­sne rozwiązania technologiczne, m. in. superlekką gondolę i zespół pojemników na gaz z materiałów syntetycznych.

 Obrady zakończyły się wyborem władz komisji na nową kadencję. Nie nastąpiły żadne zmiany. Pre­zydentem został nadal KARL STE­FAN (USA), wiceprezydentami ­
NIGIEL TASKER (Wielka Bryta­nia) i. ERNEST ISELIN (Szwajca­ria), sekretarzem - HANS AKERS­TEDT (Szwecja).


Termin następnych obrad ustalono na 17 i 18 marca 1986 W Paryżu.